Ik ben Janette Danyiova (39j), en van Roma afkomst uit Slowakije. Ik woon al 23 jaar in België en ik engageer mij al lange jaren omtrent de Roma situatie in België en in Europa. Ik heb hier in België gestudeerd en heb ondertussen een lange loopbaan in verschillende sectoren als experte in armoede en sociale uitsluiting. Tijdens mijn loopbaan heb ik altijd gewerkt met verschillende doelgroepen, vooral de meest kwetsbare mensen in armoede ongeacht afkomst of origine. Ik werkte steeds op verschillende niveaus, zowel micro, meso als macro niveau. Zowel professioneel als
privé werd ik steeds geraadpleegd omtrent de situatie van kansarme mensen, maar ook in het bijzonder omtrent mijn eigen volk nl. Roma. Men vroeg mij altijd om raad en advies inzake problematiek van Roma cliënten. Het ging over
zowel over Roma jongeren als Roma gezinnen. De laatste jaren echter, merkte ik een soort vermoeidheid bij de hulpverleners. Opmerkingen als – ze hebben een andere cultuur, en er bestaat geen aanbod voor deze doelgroep – raakten mij persoonlijk. Het raakte mij diep omdat ik zag dat de hulpverleners de Roma met zo’n opmerking eerder
zouden opgeven. Toen besefte ik dat er meer nodig is dan enkel advies. Ik besloot toen om een methodiekboek te
schrijven om eigenlijk al die hulpverleners tegemoet te komen, en zo ook mijn eigen volk. Ik wou niet dat men mijn volk opgeeft. Mijn methodiekboek bevat handvatten gebaseerd op mijn eigen expertise en methoden die ik al 15 jaar gebruik in mijn begeleiding. Het geeft diepgaande inzichten in zowel de rugzak als cultuur van de Roma. Toen ik mijn boek aan het schrijven was, besefte ik wel dat een boek niet voldoende is. Tijdens het schrijven besefte ik meer en meer dat de hulpverleners ook ergens steun nodig hebben via de weg van intervisie en supervisie. Toen begon ik te denken rond zelf een vzw op te richten die via vormingen, workshops, intervisie en supervisie de methodiek zou uitdragen en de hulpverleners in verschillende sectoren zou ondersteunen. Zo is eigenlijk het idee van vzw SEER, ontstaan. SEER staat voor ‘Social Enhancement & Empowering of Roma”. Ik heb heel lang nagedacht welke mensen en welke expertise ik wil verzamelen in mijn organisatie. Ik was heel strategisch hierin en stemde mijne keuze af met enerzijds de expertise die nodig is om de Roma doelgroep te ondersteunen, en anderzijds het moesten mensen zijn die ergens ook een zekere voeling hebben met mijn volk. Ik wou zowel onderzoekers van de universiteiten betrekken, alsook mensen vanuit de praktijk. Ik maakte uiteindelijk een selectie en sprak deze mensen aan. De mensen waren enthousiast en vonden het ook nodig dat zo een organisatie zou bestaan. We waren het erover eens dat de Roma overal uit de boot vallen, en
dat er een organisatie gericht naar deze doelgroep nodig is. Het bestuur van SEER bestaat uit heel sterke mensen, o.a. Olga Petinseva, Isabelle Quintens, Dirk Bryssinck, Charlotte De Kock en mijzelf, elk met hun eigen sterke expertise die
men opgebouwd heeft hetzij in de praktijk of tijdens hun academische onderzoeken.
Over vzw SEER

Door een kracht- en herstelgerichte benadering wil SEER steun bieden aan de Roma, aan diensten en het beleid. Onze troeven zijn verbindend werken en stimuleren van eigen veerkracht, groei en zelfontplooiing alsook sensibiliseren van
een breder maatschappelijk veld waarin SEER streeft naar welzijn en een menswaardig bestaan van de doelgroep.
Rechtvaardigheidsgevoel en maatschappelijke verantwoordelijkheid is wat ons bindt en is ook onze drijvende kracht achter dit initiatief. Voor ons is iedereen gelijk en gelijkwaardig. De mens is niet het probleem, maar het probleem is het
probleem. Zo kwam de als kern ‘de Tandwielmethodiek’ tot stand. Samen vormen we een team dat haar kennis en expertise ten dienste stelt aan verschillende sectoren die werken met de Roma. Vanuit onze waarden willen we als team een stuwende kracht zijn bij het sensibiliseren, verbinden en het bevorderen van welzijn en integratie van de etnische minderheidsgroep Roma. Met onze expertise en recent gepubliceerde boek de Tandwielmethodiek bied SEER vormingen, workshops,  intervisie en supervisie aan betrokken diensten uit verschillende sectoren o.a. welzijn, zorg, onderwijs, justitie, jeugdhulp, integratie, arbeid, gezondheidszorg etc. Op lange termijn willen we ook sensibiliseren en signaleren van knelpunten aan verantwoordelijke overheden, maar ook een aantal aanbevelingen formuleren met
betrekking tot het bevorderen van welzijn en integratie van de Roma. Onze ervaren onderzoekers in ons bestuur staan al paraat om vanuit onze werkingen de vragen en knelpunten te capteren en verder te onderzoeken.
Over Boek
Mijn keuze om een boek te schrijven kwam ook uit mijn bezorgdheid over de hedendaagse situatie omtrent Roma zowel in Europa als in België. We zien steeds meer Roma op straat samen met hun kinderen leven, of bedelen en eigen zelfgemaakte barakken bouwen ergens op een verlaten parkingsterrein. Zo zijn er kinderen die bijvoorbeeld nergens
geregistreerd zijn in het onderwijs. Dit is ernstig omdat men een generatiearmoede creëert, en dit voedt verder het groeiende racisme in Europa. Met moet beseffen en zich bewust van worden dat Roma het gevoel hebben dat ze bekeken worden als een inferieur, ongewenst volk. Dat heeft een ernstige impact op zowel individueel als collectief
welzijn en welbevinden. Racisme tekent immers hun harten met wonden die moeilijk te helen zijn, daar ze indringen tot het hele wezen van hun zijn. Racisme is immers niets anders dan iemand zijn waardigheid en identiteit binnendringen en daar ravage aanbrengen, de geest breken. De Roma dragen daardoor een collectief gedragen rugzak die pijnlijk is en hen kwetsbaar maakt. Generatiearmoede bij Roma is vaak het gevolg van discriminatie en uitsluiting, en heel vaak versterkt deze ook het stereotype beeld over Roma. De vaak stigmatiserende berichtgeving over Roma als criminelen en overlastbezorgers dragen bij tot het ontstaan van een verkeerd beeld en stigmatisatie van de gehele gemeenschap. Daar tegen opboksen vraagt van de Roma soms een oneindige strijd voor hun bestaan. De Tandwielmethodiek wil juist hierin van steun zijn. De tandwielmethodiek stelt het verhaal en spreken centraal. De methodiek wil de Roma tegemoet komen juist daar waar de maatschappij tot op vandaag blind en onverschillig tegenover staat. Heel weinig mensen staan bijvoorbeeld stil bij de beleving en de vaak traumatische sporen die racisme en discriminatie achterlaat. Deze onverschilligheid en intolerantie wil de tandwielmethodiek tegengaan. Het levensverhaal van de vaak  gekwetste Roma staat dan ook centraal doorheen de methodiek. Gericht op de aanwezige krachten en kwaliteiten van mensen, vertrekt de methodiek vanuit herstel en krachtgerichte visie op de mens. Empoweren is het hoogste doel, maar om tot empoweren en bekrachtigen te komen is het vaak nodig dat de persoon in kwestie een herstelproces ondergaat in combinatie met empoweren. Er moet aldus aandacht zijn voor herstel van eigenwaarde en zelfbeeld en als ook het gehele context. Het boek biedt naast de inzichten in de vaak gekwetste binnenkant en de rugzak van de Roma, ook aantal methoden om ermee aan de slag te gaan. Dit moet de hulpverleners ondersteunen in hun werking met de Roma.

Janette Danyiova
Dit interview kadert in de verkiezingscampagne van het Minderhedenforum
“Stemmen van en voor de toekomst”. U kan al onze eisen en aanbevelingen wat
Roma betreft, lezen in ons memorandum op www.stemmenvandetoekomst.be